ντηριέμι

. Ντρέπομαι, διστάζω, επιφυλάσσομαι.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
  • «Έλα. κόπιασ’ να φας, μη ντηριέσι»
  • «Κατά τόν Χρύσιππον «Τήν πρώτην ὁρμήν τό ἔῶον ἰσχεῖν επί τό τηρεῖν ἑαυτό πρῶτον οἰκεῖον παντίῖ ζώῳ τήν αυτού σύστασιν καί τήν ταύτης συνείδησιν οἰκειούμεθα πρός ἑαυτούς εὐθύς γενόμενοι καί τά μέρη καί τά ἔκγονα τῶν ἑαυτῶν»
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Εδώ αξίζει να αναφερθούν τα όσα σχετικά με τη λέζη ντηριέμαι αναφέρει ο Κ. Δ. Γεωργούλης στο βιβλίο του: «Ιστορία της Ελληνικής Φιλοσοφίας». Ειδικότερα, με αφορμή τα λόγια τοῦ Στωϊκού φιλόσοφου Χρύσιππου, για την πρώτη ορμή τοῦ ανθρώπου και των ζώων, γράφει τα εξής; (Η πρώτη ὁρμή, τήν οποία ἀποκτᾶ τό ζῶον, είναι η ὠθοῦσα αυτό πρός διαφύλαξιν τοῦ ἔαυτοῦ του. Πρωταρχικῶς συνάπτει πᾶν ζῶον οἰκειότητα νεα αννον εν ίστα δα ο ον πάρζεώς του. Συνδεόμεθα δι’ οἰκειότητος, εὐθύς ως γεννηθῶμεν μέ τόν ἑαυτόν μας, τά μέλη τοῦ σώματός μας και τους ἀπογόνους μας). Η τοιαύτη ὁρμή καλεῖται υπό τῶν Στωϊκῶν «τήρησις». Είναι έν είδος φροντίδος και ἐπιμελείας ἀναφερομένης εἴς τήν ὑπαρξίν μας… Είναι ἄξιον παρατηρήσεως ότι εἴς τήν νέαν ἑλληνικήν γλῶσσαν διεσώθη ή λέξις αυτή εἰς τό οὐσιαστικόν «ντήρτση», ὅπερ σημαίνει φόβον και ἀνησυγίαν, καθώς και εἴς τό ρήμα «ντηριέμαν», ὅπερ σημαίνει επίσης φοβοῦμαι και ἀνησυχῶ …».
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
Πιθανόν σχετίζεται με Το αρχαιοελληνικό ρήμα τηρέομαι = προφυλάττομαι από κάτι, λαμβάνω τα μέτρα μου.

Πηγή: Στάθης Ασημάκης, «Αράχωβα – Τοπωνυμιολογικά και άλλα», β΄ έκδοση, Αθήνα 2006. Δημοσιεύεται με γραπτή άδεια του συγγραφέα. Σελ. 293.