(η)
Στην Αράχοβα απ’ τα παλιό χρόνια υπήρχε η δοξασία για την «Αύξουσ’», που έδινε ελπίδες στα μικρά παιδιά των φτωχών οικογενειών. Σύμφωνα λοιπόν μ’ αυτή τη δοξασία μπορεί ξαφνικά να εμφανιστεί η «Αύὖξουσ’» (θεϊκή απεσταλμένη) στο κατώι ενός σπιτιού μ’ αποτέλεσμα να γεμίσουν οι μισοάδειες βυτίνες του λωδιού, τοι μμισοάδεια βαγένια τοῦ κρασιού και τα μισοάδεια «μπάρια τοῦ σιταριού καί το μόνο που οφείλει να Κάνει ο νοικοκύρης είναι να μη φωνάξει καθόλου, παρά να μαζεύει αθόρυβα ό,τι ξεχειλίζει! Η δοξασία αυτή απηχεί απ’ τα αρχαία χρόνια τη μυθική «Αυξώ», που οι αρχαίοι Έλληνες τιμούσαν σαν Χάριτα. Μάλιστα, οι αρχαίοι Αθηνσοίοι τη λάτρευαν εξαιρετικά και προς τιμήν της τελούσαν μυστηριακές γιορτές.
Πηγή: Στάθης Ασημάκης, «Αράχωβα – Τοπωνυμιολογικά και άλλα», β΄ έκδοση, Αθήνα 2006. Δημοσιεύεται με γραπτή άδεια του συγγραφέα. Σελ. 203.